Conclusie

De belangrijkste vraag die wij hebben geprobeerd te beantwoorden is: is het Yukateeks Maya een bedreigde taal? Tijdens de Klassieke Periode leefden er rond de dertien miljoen Maya’s in Meso-Amerika. Door verschillende factoren, zoals droogte, uitputting van de grond, ziekten en de komst van de Spanjaarden, is de Mayacultuur eigenlijk zonder een éénduidige reden teruggeslonken. De meeste Maya’s trokken naar het noorden, met name naar de noordelijke provincie Yucatán. Bronnen hebben laten zien dat er tegenwoordig nog rond de zes miljoen Maya’s leven in Mexico, Guatemala en Belize. De eens zo hoog ontwikkelde Mayabeschaving is dus flink teruggedrongen. Dit hoeft nog niet direct een aanleiding te zijn dat het Yukateeks Maya een bedreigde taal is. Van de ongeveer dertig overgebleven Mayatalen wordt het Yukateeks Maya namelijk gezien als één van talen met de meest aantal overgebleven sprekers (750.000-800.000).

Ondanks dat het Yukateeks Maya nog één van de meeste sprekers heeft van de overgebleven Mayatalen, zien wij deze taal toch nog als een bedreigde taal. Van huis uit leren veel kinderen tegenwoordig alleen het Spaans in plaats van de moedertaal, het Yukateeks Maya. Veel ouders denken dat het leren van alleen het Spaans beter is voor de ontwikkeling van de kinderen op school en in het latere leven. De attitude van de Maya’s ten opzichte van hun eigen taal is dus in dit opzicht negatief. Ook verhuizen veel Maya’s naar de steden waar zij in contact komen met het Spaans en eigenlijk ook gedwongen worden om het Spaans te spreken.

Ook speelt het onderwijs een belangrijke rol. Op scholen wordt de geschiedenis van de Mayacultuur niet onderwezen. De ruïnes worden toegewezen aan een onbekend volk in plaats van aan de Maya’s. Dit kan tot gevolg hebben dat de Maya’s dat ene stukje trots missen, waardoor ze meer waarde zouden kunnen hechten aan hun eigen cultuur en taal.

Een andere belangrijke factor die laat zien dat het Yukateeks Maya een bedreigde taal is, is het feit dat het veel Spaanse invloeden heeft gehad. Het feit dat als iemand de Mayataal wil leren het niet mogelijk is om ‘Puro Maya’ te leren, zegt eigenlijk al genoeg. De Mayataal heeft al zoveel ingeburgerde Spaanse woorden, dat de taal zonder deze woorden niet compleet is.

Men ziet tegenwoordig wel in dat er iets gedaan moet worden aan de bedreiging van talen. Het idee dat er elke twee weken één taal verdwijnt op de wereld, is toch wel beangstigend. Om te voorkomen dat het Yukateeks Maya helemaal uitsterft, heeft men spraakopnames gemaakt om de taal te bewaren. Ook proberen ze de Mayabevolking te stimuleren om hun eigen taal te blijven spreken. Naast deze twee aspecten wordt er niet zo heel veel gedaan aan de bedreiging van de taal.

Wat duidelijk naar voren komt bij het analyseren van het Yukateeks Maya is dat vooral de sociale en demografische factoren en de attitudes van de Maya’s een zeer belangrijke rol spelen bij de verandering van de taal. Of het Yukateeks Maya nog lang zal blijven bestaan, is natuurlijk nooit te voorspellen. Echter, één ding is wel zeker: wil het Yukateeks Maya over vijftig jaar nog steeds bestaan, dan zal er toch meer gedaan moeten worden om te taal te beschermen.

Terug